Piłka nożna

Olympique Marsylia to zdecydowanie najbardziej utytułowany klub piłkarski we Francji. Założony został w 1899 roku, już od samego startu dominował w krajowych rozgrywkach. Co prawda nie zdobył najwięcej tytułów mistrzowskich ale rekompensuje to doskonała forma w europejskich pucharach. Do 10 mistrzostw kraju i tylu samo pucharów klub dołożył zwycięstwa w Lidze Mistrzów i Pucharze Intertoto. Szczególnie to pierwsze jest bardzo wartościowe, Marsylia triumfowała w pierwszej edycji tych rozgrywek.

Klub z Marsylii jest również chyba najpopularniejszy jeśli chodzi o cała Francję. Portowy charakter miasta przekłada się również na klub, który jeśli chodzi o transfery, prowadzi politykę globalną. Występowali tutaj lub ciągle występują piłkarze z różnych krajów, prym wiodą Afrykańczycy. Marsylia ma również doskonały system szkolenia, szczególnie zagospodarowała w tym względzie środowiska emigrantów z uboższych państw.

Jeśli chodzi o kibiców to należą oni do jednych z najbardziej fanatycznych w Europie. To właśnie w Marsylii, jako w nielicznym już mieście zachodnim, zachował się standardowy sposób kibicowania, typowo kibicowski. Oczywiście, ma to również swoje wady. Sympatycy Marsylii często prowokują burdy i zamieszki, zarówno podczas samych meczów jak i poza nimi. Warto również dodać, że to dzięki nim klub ma wysoka średnią widowni, 60-tysięczny obiekt Stade Velodrome praktycznie zawsze zapełnia się w całości. Jest to charakterystyczny stadion, o ciekawej budowie, mający bogata historię, wiele ważnych meczy odbywało się na nim w przeszłości.

Obecnie Olympique Marsylia powoli odbudowuje swoją dawną pozycję, po latach dominacji Lyonu liga zaczyna wyrównywać się. Ostatnio klub zaliczył dobre występy w fazie grupowej Ligi Mistrzów, plasuje się również w czołówce tabeli ligowej. Z bardziej znanych zawodników grają w zespole Mamadou Niang, Bakari Kone, Gabriel Heinze, Fernando Morientes i Benoit Cheyrou.

Panathinaikos Ateny czyli z greckiego Wszechateńscy to klub-ikona greckiego futbolu. Jest to organizacja sportowa wielosekcyjna, praktycznie we wszystkich sportach jej drużyny prezentują wysoki poziom zarówno w kraju jak i na arenie międzynarodowej. Klub został założony w 1908 roku, swoje mecze rozgrywa na Stadionie Olimpijskim, te o mniejszym znaczeniu na obiekcie Gipedo Apóstolos Nikolaidis.

Panathinaikos to 19-krotny zdobywca mistrzostwa Grecji oraz 16-krotny zwycięzca pucharu kraju. Poza tym klub trzy razy triumfował w superpucharze. Jeśli chodzi o sukcesy w europejskich pucharach to zespół corocznie kwalifikuje się do Ligi Mistrzów, gra tam solidnie, zdarza mu się awansować do dalszych faz. Największym sukcesem klubu był finał Pucharu Zdobywców Pucharów w 1971 roku, niestety przegrany. Jedyne międzynarodowe trofeum które zdobył Panathinaikos to nieistniejący już, mało znaczący  Puchar Bałkanów. Drużyna wygrała go w 1978 roku.

Panathinaikos to chyba najbardziej polski klub poza granicami naszego kraju. Grało w nim kilku naszych piłkarzy, co ważne nie były to epizodyczne występy, większość z nich odgrywała w zespole kluczowe role. Do dzisiaj ikoną klubu jest Krzysztof Warzycha, który po 14-letniej karierze w Panathinaikosie jest tam obecnie asystentem trenera. Inni odgrywający znaczne role to bramkarz Józef Wandzik oraz zawodnicy z pola Igor Sypniewski, Maciej Bykowski czy ostatnio Jakub Wawrzyniak. Warto dodać, że Panathinaikos trenowali w przeszłości dwaj polscy trenerzy-Kazimierz Górski oraz Jacek Gmoch. Szczególnie ten drugi ma do dzisiaj bardzo silną pozycję w klubie.

Obecnie, Panathinaikos dominuje w krajowej lidze razem z Olympiakosem Pireus. Oba kluby wymieniają się pozycjami, w kolejnych sezonach na przemian zdobywają tytuły mistrzowskie. Liga jest całkowicie przez nie zdominowana.

Trzon kadry klubu stanowią obcokrajowcy. Do gwiazd można zaliczyć takich zawodników jak Djibril Cisse, Mario Galinovic, Jorgos Karankunis czy Sebstian Leto.

Liga Sagres to najwyższa klasa rozgrywkowa w Portugalii. Jest to 18-zespołowa liga rozgrywająca mecze systemem jesień-wiosna. Każdy klub gra u siebie i na wyjeździe z każdym co łącznie daje 34 kolejki. Czołowe zespoły automatycznie kwalifikują się do Ligi Mistrzów lub do eliminacji tych rozgrywek. Portugalia ma również trzy miejsca w Pucharze UEFA. Najsłabsze kluby spadają bezpośrednio do zaplecza ligi.

Liga portugalska prezentuje wysoki poziom rozgrywek. Wpływ na to ma głównie rozwinięta kultura piłkarska w tym kraju, piłka nożna to sport narodowy Portugalczyków. Dzięki temu kluby są oczkiem w głowie kibiców, sponsorów oraz samorządów. W Portugalii nie ma problemów z nowoczesnymi stadionami, nawet mniejsze kluby dysponują obiektami na poziomie. Jednak o sile ligi decyduje wiodąca trójka czyli dwa kluby ze stolicy Benfica i Sporting oraz Porto. Dawniej liczyła się jeszcze Boavista Porto oraz Vitoria Guimaraes. Jednak ostatnie lata to dominacja tych trzech klubów, na arenie krajowej wygrywają one praktycznie wszystko. Dysponują nie tylko największymi budżetami ale również największym potencjałem kibicowskim oraz rozwiniętymi systemami szkolenia i skautingu. To wszystko sprawia, że liga jest wyraźnie podzielona na kluby walczące o trofea, średniaków oraz te które corocznie wymieniają się w spadkach i awansach.

Jeśli chodzi o najbardziej utytułowane drużyny to w klasyfikacji wszech czasów prowadzi Benfica Lizbona z 31 tytułami mistrzowskimi, drugie jest FC Porto z dorobkiem 24 tytułów. Trzeci Sporting wygrał ligę 19-krotnie. Kolejne zespoły mają już tylko sporadyczne sukcesy, Belenenses i Boavista zdobyły po jednym tytule mistrzowskim.

W lidze portugalskiej corocznie gra wiele gwiazd, które trafiają do miejscowych klubów głównie z Ameryki Południowej. Otrzymują tutaj ostatnie szlify piłkarskie, uczy się ich głównie taktyki i dyscypliny a później są transferowani do silniejszych lig. Czołowe kluby portugalskie uczyniły z tego procederu swoje główne źródło dochodów, dzięki czemu niwelują różnicę pomiędzy środkami od sponsorów i stacji telewizyjnych.

Jose Mourinho to obecnie jeden z najsłynniejszych trenerów, człowiek, który pojawił się praktycznie znikąd i zaczął odnosić olbrzymie sukcesy. Oczywiście, jest to wrażenie głównie mniej zorientowanych kibiców, warto wiedzieć, że przez lata był on asystentem Alexa Fergusona w Manchesterze United. Po pewnym czasie postanowił zacząć własną karierę trenerską i wrócił do kraju, do Portugalii. Pracował w kilku ligowych klubach jako asystent, był pomocny głównie dla zagranicznych trenerów z racji znakomitej znajomości języka angielskiego. Pierwsza jego samodzielna praca to Benfica i wyrzucenie z klubu zaledwie po miesiącu z powodu kłótni z prezesem. Szansę dali mu działacze niewielkiej Uniao Leiria i był to strzał w dziesiątkę. Przeciętny klub w ciągu sezonu znalazł się w czołówce ligi i zagrał z powodzeniem w Pucharze UEFA. To wystarczyło aby dostać propozycję od najbardziej utytułowanego w Portugalii FC Porto.

Z FC Porto Mourinho osiągnął wszystko co może osiągnąć trener drużyny piłkarskiej. Zdominował rodzimą ligę oraz europejskie pucharu. Dwa lata z rzędu wygrał finały Pucharu UEFA oraz Ligi Mistrzów, stał się rozpoznawalny i rozchwytywany przez najsilniejsze kluby. Doceniano fakt, że dysponując przeciętnymi jak na warunki europejskie środkami zdołał zbudować tak silną drużynę.

Najlepsze warunki pracy zaproponował nowy właściciel Chelsea Londyn, Roman Abramowicz. Gwarantował on wielkie pieniądze na transfery oraz ogromny budżet. Wydawało się, że mając dodatkowo młodego zdolnego trenera wygra wszystko co możliwe. Jak się okazało Chelsea przez lata dominowała w lidze, jednak w pucharach brakowało jej szczęścia. Przegrywała awanse do finałów jedną bramką lub nawet gorszym bilansem, zirytowanie właściciela było coraz większe. W 2007 roku Mourinho został zwolniony z posady.

Obecnie trener pracuje w Interze Mediolan z którym już ma sukcesy. Zdobył mistrzostwo Włoch, w lidze wygrywa większość spotkań. Jednak fatum pucharów europejskich ciągle trwa, Inter gra nieprzekonująco i mimo że corocznie należy do faworytów Ligi Mistrzów to nie potrafi nic znaczącego w niej osiągnąć.